Atılım Günlük Haber Bülteni Ana Sayfası
 
Zavallı ulusal birlik! -El Hurriye

El Hurriye*

Tarafsız ve objektif herhangi bir analizcinin, açık ve “iç/gizli” belgelerini incelememesi halinde Hamas hareketinin, daha önce Kahire tarafından desteklenen ve 9 Eylül 2008 tarihinde katılıma davet ettiği, fakat Hamas’ın buna katılmama kararı alması üzerine ertelediği ve durumun görüşmelerin başarılı olmasına uygun olmaması nedeniyle Geniş Kapsamlı Ulusal Görüşmesi'ne karşı çıkacağına dair bir karara sahip olduğuna kanaat getirmesi mümkündür.

Hareketin kurmaylarının Gazze Şeridi’nde ve dışardaki açıklamalarına geçmeden, aynı zamanda hareketin şu anki sözcüsü olan “Müslüman Filistin” dergisinin ikinci Kasım ayı sayısını elimize alabiliriz. Bu sayının düzenlemesi ve basımı, bir sonraki ay hazır olsun diye, bilindiği gibi, Ekim ayında gerçekleşmiştir. Dolayısıyla, bu sayıda yer alan tüm fikirler, Hamas hareketinin “Görüşmelere başlanması için ilk şart, hükümetin, hapishanedeki mahkumları serbest bırakmadan gerçekleşmeyeceği” şartı, apaçık şekilde beliriltmiştir. Görünen köy kılavuz istemez... “Kahire görüşmeleri, yavaş ilerlemektedir... Ve Mısır projesi tuzaklıdır...” Aynı sayı, Mahmut Abbas’ın yönetimini konu alan ve “Filistin Hükümet Başkanlığı: Filistin muvafakatı veya hem kanunu hem de halkını kaybetmiş bir başkan” başlıklı bir dosya açmıştır. Sayının giriş makalesinde (Kelimemiz) “Kahire Görüşmeleri... ve Hamas’ın çözüme yönelik tam teşekküllü bakışı”ndan bahsetmiştir.

Her alanda ikili görüşmeler

Hamas’ın çözüm fikri, ilk aşamada, üyelerinin El-Fetih’ten ve Hamas’tan oluştuğu Beşli Komitelerin oluşturulmasıyla gerçekleştirilecek bir başlangıç ile harekete geçmek. Tabii ki Mısırlı ve Arap uzmanların katılmasında hiçbir sakınca da görülmüyor. Ayrılık yaratan konuların bir çözüm programına göre ele alınarak çözülmesi öngörülüyor. Hamas, Mısır tarafı ile görüşmeleri reddettiği gibi, Açılış'ı da reddetmekte, Kapsamlı Ulusal Görüşme’nin, ancak, iki taraf olan El-Fetih ve Hamas’ın arasında ve Arap iştiraki (de olabilir) ile çözülmesinden yana. Başkalarına düşen ise, iki taraf arasında anlaşmaya varılacak hükümleri kabul etmek ve riayet etmek. Hamas’ın “Eksiksiz ve Objektif” olarak adlandırılan görüşünün sunulmasından sonra, Müslüman Filistin dergisinin açılış yazısı şu şekilde bitiyor: “Mısırlılar ve Araplar, bu krizi çözme yolunda ciddi iseler, Hamas’ın bu önerisine objektif yaklaşmaktan başka yolları yoktur. Ki, öteki yol yetersiz ve aciz kalmaktadır.”

Önkoşullar

Böylelikle nihayet, Hamas’ın görüşmelerdeki ön koşulları belirginleşmiş oluyor. “Ya görüşünü olduğu gibi ve üzerinde hiçbir değişiklik yapmadan kabul edersiniz veya bir sonraki işarete kadar diyalog sözkonusu olmaz...” Bu davet, karşılıklı ikili görüşmeye dayalı olacaksa, objektif ve eksiksiz bir bakış açısı halini almaktadır. Bu durumda kapsamlı genel görüşme reddedilmektedir. Çağrı, kapsamlı görüşme ve siyasi ortaklığa dayalı gerçek ulusal birliğe dönüştüren bir çağrı olacaksa o zaman bu yetersiz ve aciz bir bakış olacaktır! Hamas’ın yeni yarattığı bir siyasi sözlük! Kendi kaidelerini ikna etmekte başarısız olan Hamas’ın, başkalarını ikna etmeye çalıştığı görüşü...

Derginin sayfalarını çevirirken, hareketin siyasi kanadının üyesi Muhammed Nezzal’ın bir açıklaması gözümüze çarpıyor. Açıklamada Nezzal, El-Fetih içerisinden bir akımın görüşmeleri engellediğine yönelik ithamlarda bulunuyor. Ona göre bu akımın suçu, “(Hamas ve El-Fetih arasındaki) ikili görüşmeleri reddederek kapsamlı diyalogları istemesi” olarak nitelendirilirken, yine Nezzal’a göre kapsamlı görüşmeler, “Devlet Başkanı Mahmut Abbas’ın başkanlık süresini uzatmaktan başka birşey değil” ki bu da, Hamas’ın tercih etmediği ve karşı çıktığı bir durum...

Başarısızlıkla ilgili önsezi

Diyalog ile ilgili ana konu, derginin 28. sayfasında açıkça dile gelmiş matmata “uzatma” ve gevşeklik başlığıyla ifade edilmiş. Olumlu sonuçlar, hiç de yakın değil: Mısır Planının değiştirilmesine yönelik nedenler ve Filistin diyaloğunun olasılıkları... Makalenin yazarı, geçen iki ay boyunca Filistin taraflarının geneliyle gerçekleşen ikili görüşmeler, tüm gruplar arasında bir siyasi ortak program inşa etme imkanlarını araştırmayı hedeflediğini görüyor. Bunun da El-Fetih ve Hamas hareketleri arasında direkt diyaloğun temelini oluşturmasını temenni ediyor. Bu ki, kapsamlı görüşmeler yerine ikili diyaloglara tutunmaya geri dönüşün kendisidir.

Mısır Projesi'nin reddi

Makalenin yazarı, sonuç kısmında, Hamas heyetinin yerine Kahire’ye, “Mısır planını ve birçok nedenden dolayı bazılarınca sunulan düzenlemeleri reddettiğini” Mısır yönetimine tebliğ ediyor. Hamas hareketi de, projenin iki amaçtan dolayı “pişirildiğini” düşünüyor ki, bunlar:

-Bağımsız bir teknokratik hükümet oluşturularak Hamas’ı hükümet dışına çıkarmak,

-Erken seçimler vasıtasıyla Hamas’ı meclisten çıkarmak.

Görüşmeler çerçevesinde, makalenin yazarı, Hamas’ın, başlangıç olarak toplu görüşmeleri reddettiğini ve El-Fetih ile ikili görüşmeler konusunu hala öncelikli tuttuğunu ancak bundan sonra genel görüşmelere geçilebileceğini Mısır tarafına ilettiğini belirtiyor. Neden? Çünkü Hamas’ın bakış açısı, şunu diyor: Filistin sahasında sorun çıkaran ve askıda olan davalar ikisi (Hamas ve El-fetih) arasında dönmektedir. Ayrıca her ikisi meclisin yüzde 87’sine sahiptir. Öyle ya da böyle, önümüzdeki ay için Kahire, Filistinli tüm ilgili gruplara davet gönderdikten sonra, bu konu ile ilgili hala muhatap olan gurplar ile Filistinli herkesin bakış açısını değerlendirdiğimizde, şu anki durumların ileriki Filistin diyaloğunun başarılı olması meselesi yönünde gerçek ve etkili sonuçlara yakın zamanda ulaşılacağına dair ne bir işaret ne de bir müjde varmış gibi görünüyor. Özellikle de (Hamas ve El-Fetih arsındaki) ikili görüşmelerin gerçekleşmesi için karar kılınmış bir randevu, şu ana dek sözkonusu değilken. Sonuç olarak Kahire’deki Filistin Diyaloğu, gevşekliğe, tamamlanamamaya veya “matmata”ya yüz tutmuş durumda. Umulan sonuçlar ise ulaşılacak gibi değil.

Cehenneme kadar!

Bu durumda, Filistin diyaloğu artık uzak bir ihtimal olarak kaldıkça ve siyasi rant çabaları sürdükçe ve ikili görüşmeler uzak; o halde toplu görüşmelerin cehenneme kadar yolu var! Bölünme sürsün, kuşatma da sürsün bakalım.. Ama halkın çıkarı ve hukuku adına yükselen ve hırsı ortaya çıkaran şiarlar da siyasi tüketim ve insanların duygularıyla yapılan bir ticaretten başka bişey değildir, olamaz. Ne kadar üzücüdür ki, gerçekten de Hamas’ın dediği gibi görüşmeler iptal edildi. Ne Mısır kağıdının (projesinin) yetersiz olmasından ne de Mısırlıların yeterli şartları sağlayamamasından dolayı. Sadece, Hamas’ın ikili görüşme konusundaki dayatması ve başkalarına kulak asmaması nedeniyle tüm bunlar olmuştur.

Zavallı ulusal birlik!...

*Filistin Demokratik Halk Cephesi'nin (FDKC) Merkezi Politik Yayın Organı El Hurriye gazetesinden alıntılanarak Arapça orjinalinden çevrilmiştir. Ara başlıklar ve başlık bize aittir.

Çevirmen notu: Çeviri, Mısır görüsmelerinin iptaline ilişkin sorunları Hamas aleyhine bükmektedir. Bu anlamda yazı, 2007’deki El Fetih-Hamas (Gazze-Bati Şeria) bölünmesinden bu yana süren Hamas’in tekçi tutumu eleştirmektedir. Nitekim Hamas, tekçi tutumunu Mısır görüşmeleri öncesinde yeniden ortaya kıymuş, “Sorun El Fetih'le Hamas arasındadır, görüşmeler ikili olmalıdır” diyerek siyasi rant peşinde koşmuştur. Bu, Hamas’ın siyasi çıkmazı olmakla birlikte, yazının aksine on koşullar arasinda sayılan ve darbeci Abbas yonetiminin Hamas militanlarını serbest brakması isteği haklı ve meşrudur. Bu anlamda Hamas tekçiliği ile eleştirilebilir, ama unutulmamalıdır ki tutsak edilenler, Hamas nezdinde Filistin davasının evlatlarıdır.