Atılım Günlük Haber Bülteni Ana Sayfası
 
*Çalışmaları ancak erkek adıyla kabul gördü

Bilim kadınları-5

İSTANBUL (14.08.2008) - Öldüğünde bile matematikçi olarak kabul görmeyen Sophie Germain, yıllarca bir erkek adı kullanarak profesörlerle yazışmak zorunda kaldı, çalışmaları erkek matematikçiler tarafından çalındı. Bilim kadınları yazı dizisini aktarmaya devam ediyoruz.

Zengin bir ipek tüccarının kızı olan Sophie, 1776 yılında Fransa'da dünyaya geldi. 13 yaşındayken Arşimet’in ölüm hikayesini okuduktan sonra matematikçi olmaya karar veren Sophie, Latince ve Yunancayı kendi kendine öğrendi. Daha sonra ailesinin muhalefetine rağmen geceleri gizlice Newton ve Euler’i okumaya başladı. Felsefeyle ilgilendi. Sophie, yaşadığı devrin en prestijli yarışmalarına katıldı. Fakat kadın olduğu için hiçbir zaman hak ettiği dereceyi alamadı. Poisson, Gaspard de Prony ve Laplace'dan oluşan bir jürinin seçiciliğinde katıldığı bir yarışmada sunduğu makale, bazı teknik hatalar nedeniyle kabul edilmedi ve kendisine çalışmasının neden kabul edilmediği bildirilmedi bile. Olaydan 55 yıl sonra Gaspard de Prony'nin yazdığı makalelerinden birinin, Sophie'nin yazdığı makalenin düzeltilmiş şekli olduğu anlaşıldı!

M. LeBlanc ya da Sophie Germain

Erkekler dünyasında kadın olduğunu saklayarak, kâğıt üzerindeki çalışmalarına daha fazla değer verilebileceğini düşünen Sophie, hocası Lagrange’ın dersi için hazırladığı çalışmada 'M. Antoin LeBlanc' takma ismini kullandı. Çalışmaları konusunda Göttingen Üniversitesi profesörlerinden Gauss ile mektuplaşırken de imzasını 'M. LeBlanc' diye attı. Gauss, kendisiyle mektuplaşan LeBlanc’ın aslında bir kadın olduğunu ancak yıllar sonra öğrendi. Sophie, doktora yapmak için başvurduğu Almanya’daki Göttingen Üniversitesi’ne kadın olduğu için kabul edilmedi. Daha sonra üniversite, Sophie'ye şeref doktorası vermeye karar verdiğinde ise geç kalmıştı; Sophie Germain, ödülünü alamadan öldü. Rakam teorisi üzerine çalışmalarını sürdürürken 55 yaşında kanserden ölen Sophie Germain’in, ölüm sertifikasındaki meslek bölümüne matematikçi bile yazılmadı, 'rantiye' olarak kaydedildi. Sophie Germain'in matematikteki meşhur Fermat Teoremi'nin çözümüne yaptığı katkılar, bilinen en iyi çalışmasıdır. Fermat Teoremi'ne yaptığı katkılar, kendinden ancak 100 yıl sonra Alman matematikçi Eduard Kummer (1810-1893) tarafından bir adım ileri götürülebilmiştir.

Yazı Atılım gazetesinin 216. sayısından alınmıştır.