Atılım Günlük Haber Bülteni Ana Sayfası
 
Yedi Parti İttifakı'nın (YPİ) sonu -Kızıl Yıldız

Kızıl Yıldız *

Nepal’de monarşinin yıkılması ve anayasa meclisi seçimleri yolu ile demokratik cumhuriyetin kurulması temelinden yükselen 12 maddelik anlaşmanın Kasım 2006’da imzalanmasının ardından kurulan Yedi Parti İttifakı (YPİ), iki buçuk yılın ardından sona erdi. YPİ, geçici anayasada da yerini almış ve ittifakta oluşturulan konsensüs uyarınca politik süreci öncelemişti.

Nepal’de politik denge seçimlerin ardından değişti. Nepal Komünist Partisi (Maoist) seçimlerin en çok oy alan partisi oldu. Nepal Kongre Partisi ikinci, Nepal Komünist Partisi (Birleşik Marksist Leninist) ise üçüncü parti oldu. Seçimleri kaybetmesinin ardından Kongre Partisi ittifakı sürdürmek konusundaki gönülsüzlüğünü ortaya koydu ve bu ittifakı sona erdirecek yedi maddelik bir koşullar listesi ortaya koydu. Kongre partisi Halk Kurtuluş Ordusu’nun tasfiye edilmesini ve Genç Komünistler Ligi’nin dağıtılmasını istedi. Kongre Partisi, basit bir çoğunlukla hükümetin kurulabilmesi için üçte iki çoğunluğun değiştirilmesini bile talep etti. Bu tam anlamıyla yenilginin ardından oyunun kurallarını değiştirmekti.

Maoistler, ittifakı sona erdirmeye ve konsensüse dayalı politika algılayışını bitirmeye gönüllü değildi. Maoist liderler, Kongre Partisi’nin taleplerinin gelecek 15 yıllık çok partili süreçte hükümetlerin bir kurulup bir yıkılmasına neden olacağı gerekçesi ile karşı çıktı. Ancak Kongre Partisi ve BML tatmin olmuyordu. İki aylık tartışmaların ardından YPİ bir anlaşma yolu buldu ve PM Koirala istifa etmeye karar verdi. Ancak Koirala’nın istifasının hemen ardından Madeş liderleri anayasa meclisi çalışmalarını engellemeye başladı. Bu da Kongre Partisi’nin Maoistlerin iktidara gelmesini engellemek amacıyla attığı bir adım olarak görülüyordu. İki hafta boyunca yürütülen değişik düzeydeki tartışmaların ardından Madeş liderleri meclisin işlemesine izin verdi.

Hemen ardından Anayasa Meclisi’nin 13 Haziran’da düzenlenen yasama oturumunda Beşinci Değişiklik üçte iki çoğunluk ile gerçekleştirildi. 449 üyenin 442’si değişiklik lehinde oy kullandı. Geçici anayasada yapılan değişiklik ile YPİ teknik olarak ortadan kalkmıştı. Değişiklik başkan, başkan yardımcısı, Anayasa Meclisi başkanı ve yeni hükümetin seçilmesinin yolunu açmıştı. Anayasada yapılan değişiklik üçte ikilik çoğunluk maddesini değiştirdi ve Nepal’de iki buçuk yıldır deneyimlenen konsensüs sistemine dayanan yedi parti arasındaki anlaşmanın da sona ermesi anlamına geliyordu.

Büyük partilerin bu büyük değişiklikler lehinde oy kullanmasına karşın Ulusal Güvenlik Konseyi’nde muhalefet liderlerinin de yer alması noktasında anlaşma sağlanamadı. NKP(M) ve ve BML hükümetin muhalefet liderleri için Nepal Ordusu’nu yönetecek olan Konsey’de istediği yerleri reddetti. Kongre Partisi, Maoistlere ve BML’ye karşı çıktı. Nepal İşçi ve Köylü Partisi de hükümetin önerisine karşı oy kullandı.

Sonrasında, başkanlık seçimleri YPİ’yi sona erdirdi. Kongre Partisi ve BML, YPİ’nin ikinci ve üçüncü büyük partileri Madeş Halkları Platformu ile Maoistlere karşı bir ittifak oluşturdu. Bu üç parti yazılı bir planla başkanlık, başkan yardımcılığı ve anayasa meclisi başkanlığı seçimlerinde birbirlerinin adaylarını desteklemeyi kabul etti. İki buçuk yıl süren YPİ an itibariyle sona erdi.

*Nepal Komünist Partisi (Maoist)'in Kızıl Yıldız adlı 15 günlük yayın organdan çevirdik. 15-31 Temmuz tarihli Kızıl Yıldız'ın yorum haberidir.