Atılım Günlük Haber Bülteni Ana Sayfası
 
Uzayın Çayka'sı*

**Bilim kadınları - 4

İSTANBUL (27.07.2008) - “Ufku gördüm. Açık mavi, güzel bir şerit. İşte bu dünya. Ne kadar da güzel! Her şey çok iyi gidiyor” bu sözler uzaya çıkan ilk kadının ağzından dökülüyor. 16 Haziran 1963'te bir işçi kadın yalnızca kendinin değil, büyük insanlığa ait bir hayale kavuştu. Kapitalizmde emekçi bir kadının hayal bile edemeyeceği bir şeyi, SSCB'de Valentina Tereşkova yaptı; uzaya çıkan ilk kadın oldu.

6 Mart 1937'de SSCB'de dünyaya gelen Valentina Tereşkova'nın annesi tekstil işçisi, babası ise bir çiftçi. Babası faşistler tarafından katledilen Valentina, annesine yardım etmek zorunda kaldığı için okuyamadı. 17 yaşında bir lastik fabrikasında çalışmaya başlayan Valentina, uçmaya merak sardı. 22 yaşındayken, Yaroslavl'da bir havacılık kulübünde paraşütle ilk atlayışını gerçekleştiren Valentina, Tekstil Fabrikası İşçileri Paraşüt Kulübü'nü kurdu. Valentina, 24 yaşında yerel Komsomol'un (Komünist partinin gençlik örgütü) sekreterliğini yaptı, bu arada mühendislik eğitimi aldı.

Hayalleri gökyüzünün tavanı kadar

Hayallerini uçmakla sınırlı tutmayan Valentina, 1962'de kozmonot seçmelerine katıldı. Seçmelerde başarı kazanan Valentina, 18 aylık bir eğitimin ardından Vostok 6 uzay gemisinin şef pilotu oldu. 16 Haziran 1963'te Vostok 6 ile uçarak uzaya fırlatılan ilk kadın olan Valentina, dünya yörüngesinde 48 tur attı ve neredeyse üç gün uzayda kaldı. Valentina, artık 'Çayka' olmuştu. Kadınların bu konuda, yapısal olarak erkekler kadar yeterli olup olmadığının tartışıldığı bir dönemde, o zamana kadar kimsenin cesaret edemediğini, Sovyetler Birliği Komünist Partisi'nin de teşvikiyle Çayka başardı. Dünyaya döndüğünde Kızıl Meydan'da alkışlarla karşılanan Çayka'ya, Lenin Onur Ödülü verildi. Aynı dönemde partiye de üye olan Çayka, Sovyetler Birliği'nin kadın sözcüsü seçildi. 1968-1987 yılları arasında çalışma yürüttüğü Sovyet Kadınları Komitesinde, 1977'de başkanlık da yaptı. Bir dönem Uluslararası Demokratik Kadın Federasyonu'nun başkan yardımcılığını da yapan Çayka, uzay programında hava sahası mühendisi olarak çalışmaya devam ederken, bir yandan da kadın hakları ve kültür konusunda da çalışma yürüttü. Çayka, 1966-'74 yıllarında, Sovyetler Birliği Yüksek Konseyi üyeliğiyle birlikte Sovyetler Birliği Komünist Partisi merkez komitesi üyeliği görevini de üstlendi. Ay'daki bir kratere adı verilen Çayka, halen, Moskova'da mütevazı bir hayat sürüyor.

*Çayka: Martı; Valentina Tereşkova'nın kod adı. **Yazı Atılım gazetesinin 215. sayısından alınmıştır.